Prej kohësh, rajoni i Mitrovicës bart peshën e ndarjes. “Duke punuar çdo ditë në kryqëzimin e drejtësisë, dialogut dhe besimit të komunitetit, i shoh si sfidat ashtu edhe fuqinë e heshtur që ekziston nga të gjitha anët”, thotë Jellena Iliq, përfaqësuese e Qendrës për Zgjidhjen Alternative të Kontesteve (ADRC). I mbështetur nga Bashkimi Evropian përmes programit Mbështetja e BE-së për Ndërtimin e Besimit në Ballkanin Perëndimor, të zbatuar nga UNDP-ja, projekti Harmony Talks 2.0, i realizuar nga ADRC në partneritet me Reconciliation Empowering Communities, synon ta kultivojë më tej këtë forcë. Këtë herë jo si një nismë e vetme, por si një praktikë e përbashkët në rritje.
Harmony Talks 2.0 ndërtohet mbi përvojën e fazës së parë të këtij projekti të financuar nga Bashkimi Evropian. Këtë herë, Harmony Talks 2.0 shkon një hap më tej, duke mos u fokusuar më vetëm në shkëmbim, por në krijimin e hapësirave të qëndrueshme të dialogut, pajisjen e të rinjve me aftësi për zgjidhjen e konflikteve dhe integrimin e pajtimit në shkolla, universitete dhe jetën komunitare.
Forumet e Dialogut në Komunitet – dy prej të cilëve veç janë zhvilluar – janë shtyllë kyçe e projektit Harmony Talks 2.0, duke bërë bashkë përfaqësues të institucioneve lokale, shoqërisë civile, të rinj/reja dhe grupe të komunitetit në Mitrovicën e Jugut dhe Mitrovicën e Veriut.
Forumi i parë u zhvillua në Shtëpinë e Evropës në Mitrovicë të Veriut me temë “Hapësirat e Përbashkëta Publike: Bashkëpunimi në komunitet dhe vullnetarizmi që kanë rëndësi”. Diskutimi kaloi shpejt nga teoria në praktikat e jetës reale. Pjesëmarrësit folën hapur për parqet, shkollat, fushat sportive dhe lagjet si hapësira të përbashkëta që bashkojnë komunitetet.
Kultura dhe Sporti si Ura: Mësimnxënia dhe bashkëpunimi ishin tema e forumit të dytë të organizuar në Shtëpinë e Evropës në Mitrovicë të Veriut me reflektime që treguan se forma të ndryshme të shprehjes kulturore: muzika, arti dhe sporti ofrojnë një gjuhë bashkëpunimi, veçanërisht për të rinjtë që përndryshe mund të hezitojnë të angazhohen në dialog formal. Mesazhi i qartë i forumit ishte se kur të rinjtë takohen në terren, në skenë ose në punëtori, barrierat zbuten shpejt dhe gjuha dhe përkatësia etnike nuk kanë më rëndësi kur qëllimi është më i madh dhe i shërben qytetit dhe komunitetit më të gjerë.
Ndërlidhja e dialogut me praktikën është pika më e fortë e Harmony Talks 2.0. Përtej simbolikës, secili prej këtyre forumeve është dizajnuar për të udhëhequr drejt veprimeve të vogla të përbashkëta dhe bashkëpunimit afatgjatë. Harmony Talks 2.0 ofron një hapësirë për komunitetet për t’u takuar, për të shprehur shqetësimet, për t’u përballur me ide dhe për të eksploruar zgjidhje të mundshme për të mirën e përbashkët. Dhe kur njerëzit takohen në hapësira të besuara, ata ndihen përgjegjës për të nisur veprime konkrete për pajtim afatgjatë dhe bashkëpunim ndëretnik.
Përmes Harmony Talks 2.0, në mënyra konkrete bëhet i qartë “misioni i thjeshtë por i vështirë i ADRC-së për të lehtësuar komunikimin, mirëkuptimin e ndërsjellë dhe zgjidhjen e drejtë”, siç thotë Iliq. Pjesëmarrësit e rinj fillojnë ta shohin konfliktin jo si mur, por si proces që mund të menaxhohet. Institucionet lokale bëhen më të hapura ndaj bashkëpunimit ndëretnik. Shkollat dhe qendrat rinore fitojnë mjete për ta vazhduar dialogun përtej projektit. Në një rast, dy grupe rinore që u takuan gjatë forumit të dytë veç kanë filluar të planifikojnë një event të përbashkët kulturor. Këto janë hapa të vegjël, por janë me peshë.
“Për ADRC-në, Biseda Harmonizuese 2.0 është gjithashtu një përkujtesë se pajtimi nuk ndërtohet vetëm përmes dokumenteve, por përmes takimeve të përsëritura dhe të sinqerta”, shton Iliq. Mbështetja e Bashkimit Evropian bën të mundur krijimin e këtyre takimeve në një mënyrë të strukturuar, të sigurt dhe të qëndrueshme.